(Ảnh: Mạng)

Liên minh châu Âu (EU) đưa ra quy định chặt chẽ đối với các doanh nghiệp nhập khẩu vào thị trường này, nhằm mục đích thắt chặt các quy định về môi trường, hướng đến phát triển bền vững, bao gồm: Quy định chống phá rừng (EUDR), Khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).

1. Quy định chống phá rừng (EUDR)

EU yêu cầu các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa vào EU cần đảm bảo rằng các mặt hàng nhập khẩu có nguồn gốc từ đất đai như cao su, cà phê, dầu cọ, gỗ, cacao... phải chứng minh không gây suy thoái rừng hoặc chặt phá rừng kể từ ngày 31/12/2020.

Thời điểm áp dụng: Ngày 17/12/2025, Liên minh châu Âu xác nhận việc thực thi EUDR đã được hoãn lại. Theo đó, EUDR sẽ được áp dụng từ ngày 30/12/2026 đối với các doanh nghiệp lớn của EU, và từ ngày 30/6/2027 đối với các doanh nghiệp nhỏ hơn của EU.

Yêu cầu: Truy xuất nguồn gốc, due diligence đầy đủ, bản đồ địa lý sản xuất, chứng minh không gây suy thoái rừng.

Cơ chế xử phạt: Doanh nghiệp vi phạm sẽ bị phạt đến 4% doanh thu và bị loại khỏi thị trường EU.

Tác động: Phần lớn các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ/cao su Việt Nam sẽ chịu tác động tiêu cực từ EUDR, do yêu cầu chứng minh nguồn gốc nguyên liệu không liên quan đến hoạt động phá rừng sau giai đoạn 2020 - 2021 tương đối phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng gỗ tại Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn thu mua phân tán từ các hộ trồng rừng nhỏ lẻ. Tuy nhiên tỷ trọng xuất khẩu các mặt hàng này sang EU là không lớn, do đó, các doanh nghiệp vẫn còn dư địa thời gian để điều chỉnh chuỗi cung ứng hoặc chuyển hướng sang các thị trường thay thế nhằm bù đắp phần nhu cầu từ EU khi EUDR chính thức được áp dụng. 

2. Quy định về chống đánh bắt hải sản (IUU)

Khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) là quy định về chống đánh bắt hải sản IUU được Ủy ban châu Âu (EC) ban hành tại Quy định số 1005/20081 có hiệu lực từ ngày 01/10/2010. 

Mục tiêu: IUU nhằm thiết lập một thống trên toàn châu Âu (EU) để ngăn chặn và loại bỏ việc nhập khẩu các sản phẩm thủy sản bị khai thác IUU vào thị trường EU. 

Tác động: Ngày 23/10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) chính thức áp dụng cảnh báo "thẻ vàng" đối với hải sản Việt Nam do Việt Nam chưa đáp ứng các quy định về chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định IUU.

Tuy nhiên, khả năng được gỡ “thẻ vàng” trong kì kiểm tra vào tháng 3/2026 là khá tích cực khi cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) đã ghi nhận tỷ lệ đăng ký và cập nhật dữ liệu đã đạt mức tuyệt đối 100%, bao phủ toàn bộ 79.360 tàu cá trên toàn quốc. Hầu hết các doanh nghiệp tập trung vào mô hình kinh doanh “Thủy sản nuôi trồng” thay vì “Thủy sản đánh bắt”. Vì vậy, tác động tiêu cực trực tiếp từ quy định IUU là khá hạn chế.

3. Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM)

Cơ chế điều chỉnh thuế carbon biên giới (CBAM) là công cụ của EU nhằm định giá công bằng cho lượng khí thải carbon phát sinh trong quá trình sản xuất các mặt hàng có hàm lượng carbon cao nhập khẩu vào EU, đồng thời khuyến khích sản xuất công nghiệp sạch hơn ở các quốc gia ngoài EU.

CBAM được ban hành vào tháng 10 năm 2023 như một phần của gói Fit for 55 của EU, CBAM bổ sung cho Hệ thống Thương mại Phát thải EU hiện có (EU ETS). CBAM được giới thiệu nhằm giúp EU giảm lượng khí thải từ hàng hóa nhập khẩu và đạt mục tiêu cắt giảm 55% lượng khí thải vào năm 2030.

Thời điểm áp dụng: Từ 01/01/2026, CBAM được áp dụng lên các sản phẩm vào thị trường EU bao gồm: Xi măng, Nhôm, Phân bón, Sắt và thép, Hydro, Điện, nhằm giảm thiểu tác động của hoạt động sản xuất và rò rỉ carbon, yêu cầu các nhà nhập khẩu phải mua chứng chỉ CBAM sau khi kết thúc giai đoạn chuyển tiếp kéo dài từ 2023 tới 2025.

Tác động: Đối với ngành thép, việc áp dụng CBAM ước tính khiến chi phí nhập khẩu tăng 15 – 25% (tùy thuộc vào công nghệ lò cao EAF/BF), khiến việc nhập khẩu thép từ các nhà sản xuất Việt Nam trở nên kém cạnh tranh hơn. Cơ hội sẽ mở ra với những nhà sản xuất có khả năng thích ứng nhanh, chuyển đổi sang sử dụng xanh trong dài hạn.

Việt Nam là đối tác đứng thứ 11 về hàng hóa nhập khẩu vào EU. Dù hiện tại phần lớn hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam không thuộc các nhóm này nhưng phạm vi có thể sẽ mở rộng và bao gồm nhiều sản phẩm hơn trong tương lai.

Ngoài ra, EU còn đưa ra một số yêu cầu sau:

• The General Product Safety Regulation (GPSR) - Quy định chung về an toàn sản phẩm là quy định của Châu Âu về bảo vệ người tiêu dùng GPSR thay thế Chỉ thị 2001/95/EC về an toàn sản phẩm nói chung. Quy định này nhằm đảm bảo rằng các sản phẩm được đưa ra thị trường trong thị trường nội địa châu Âu không gây nguy hiểm cho sức khỏe và sự an toàn của người tiêu dùng thông qua mức độ bảo vệ người tiêu dùng cao.
• Các yêu cầu về lao động & chuẩn mực xã hội EU yêu cầu về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp, điều kiện lao động, không phân biệt đối xử, tiền lương tối thiểu, quyền tổ chức công đoàn… tuy không phải luôn được đo bằng “mã CN” hải quan nhưng là phần bắt buộc của EVFTA/đối tác thương mại cao cấp và thường được yêu cầu bởi khách hàng EU cũng như các quy tắc mua hàng quốc tế. 

------------------------------------------------------

Mọi thông tin xin liên hệ: VVagri

Website: https://vvagri.com.vn/

Địa chỉ: Nguyễn Ngọc Vũ, Yên Hòa, Hà Nội, Việt Nam.

Số điện thoại: +84 (0) 24 35380100.

Email: vvagri@gmail.com.



#VietAgroMarket #ExportCertifications #AgriculturalStandards #VietFarmStandards #ISO22000 #HACCP #VietGAP #GlobalGAP #FoodSafety #AgricultureExport #VietnamAgro #InternationalTrade #CertifiedVietAgro #QualityAssurance #TraceabilityStandards #VietnamFarmers #Egap